Udostępnij

W szkole nas uczono, że masaż klasyczny wpływa na układ krążenia. Że w przypadku osób z defektami układu krążenia, masażu klasycznego należy najlepiej zaniechać, pamiętacie? Mnie się wydaje, że dobrze pamiętam. Przyglądam się książce masaż klasyczny Adama Zborowskiego i czytam: wpływ masażu na układ krążenia. Mam tu 3 teorie: A, B i C.

W szkole nas uczono, że masaż klasyczny wpływa na układ krążenia. Że w przypadku osób z defektami układu krążenia, masażu klasycznego należy najlepiej zaniechać, pamiętacie? Mnie się wydaje, że dobrze pamiętam. Przyglądam się książce masaż klasyczny Adama Zborowskiego i czytam: wpływ masażu na układ krążenia. Mam tu 3 teorie: A, B i C.

Po kolei, teoria mechaniczna – mówi nam jak ważną rolę w regulacji krążenia ma pompa mięśniowa, że u osób długo lezących a więc z obniżonym napięciem mięśniowym dochodzi do znacznych zaburzeń w układzie krążenia. Stosując wszystkie techniki masażu klasycznego a przede wszystkim głaskanie (kierunkowe) i ugniatania jesteśmy wstanie przepchnąć w kierunku serca, zassać krew obwodową. Dalej teoria odruchowa – i czytamy, że podrażnienie mechanoreceptorów zlokalizowanych w mięśniach prowadzi na drodze odruchowej do przyśpieszenia rytmu serca … itp., itd. Ostatnia teoria, hormonalna – mówi nam z kolei o fakcie, gdzie podczas masażu zwiększa się wydzielanie histaminy (ma działanie naczyniorozszerzające) która z kolei dostając się z krwią do nadnerczy stymuluje (reakcja łańcuchowa) wydzielanie adrenaliny i noradrenaliny, które z kolei wykazują (adrenalina) działanie naczyniozwężające … tak czy siak, podczas masażu na układ krwionośny działamy, nie?

A tu taki ciekawy artykuł. Ten poniżej. Czytałem go z pewną nieśmiałością, wręcz z zażenowaniem, no bo co jest? Poczytajcie sami i wyciągnijcie wnioski. Czekamy w komentarzach.

Dziękujemy autorowi tego wypracowania, Panu Mgr Kamilowi Mustafie, za podsunięcie tych paru słów, które jakby walą dotychczas znaną teorię na temat wpływów. Uważam, że dyskusja może być naprawdę ciekawa, choć z drugiej strony, może nie ma co tu dyskutować – bo to są fakty! Ale czy prawdziwe?

Zapraszam do lektury
Marcin Banasiński

Klasyczne niedomówienia: układ krwionośny

Opinia, że masaż klasyczny poprawia krążenie jest niemal tak popularna jak przekonanie, że witamina C łagodzi objawy kataru. W obu przypadkach mamy, jednak, do czynienia z pominięciem paru istotnych, naukowych faktów. Mimo niebagatelnej roli, jaką kwas askorbinowy odgrywa w naszym organizmie, ja swoją uwagę skupię dzisiaj na tematyce masażu.

Polskie podręczniki, traktujące o sztuce masażu, jednomyślnie wymieniają korzystne efekty pozabiegowe w układzie krążenia: zwiększenie szybkości przepływu krwi, usprawnienie wymiany tkankowej (dostarczanie substancji odżywczych i usuwanie produktów przemiany materii), pobudzenie układu krwionośnego i limfatycznego, ułatwienie odpływu krwi żylnej, poprawa pracy serca [Podgórski 1996, Zborowski 1998, Walaszek 2001, Magiera 2007].

Powyższe założenia znajdują potwierdzenie w niektórych badaniach, z których wynika, że energiczny masaż poprawia lokalne krążenie, powoduje wzrost objętości wyrzutowej serca [Carrier 1922] oraz usprawnia drenaż naczyń limfatycznych [Ladd i wsp. 1952]. Trzeba przyznać, że ta ostatnia wiadomość jest dość kontrowersyjna z punktu widzenia założeń teoretycznych manualnego drenażu limfatycznego.

Pozytywne wyniki uzyskał także Dubrovsky, który udowodnił, że masaż zwiększa objętość krwi, krążącej w mięśniach [Dubrovsky 1983]. W innych publikacjach, masaż uznawany jest za terapię, usprawniającą krążenie w tętnicach i naczyniach żylnych oraz zmniejszającą obrzęki [Goats 1994]. Cafarelli i Flint wykazali, że w niektórych przypadkach masaż nie powoduje żadnych zmian krążenia w masowanej kończynie, ale zaobserwowali również sytuacje, w których nastąpił wzrost przepływu krwi o 50% [Cafarelli, Flint 1993]. W powyższych badaniach, wyniki uzyskano m. in. za pośrednictwem pletyzmografii i metody klirensu radioaktywnego ksenonu.

Późniejsze doświadczenia, wykorzystujące dokładniejsze metody pomiarowe, narzucają zgoła odmienne wnioski. W eksperymencie z 1995 roku Tiiddus i Shoemaker zastosowali USG dopplerowskie. Wykazali, że masaż nie wpływa na krążenie w naczyniach żylnych i tętniczych, niezależnie od zastosowanej techniki i masowanej grupy mięśni [Tiidus i Shomaker 1995, Shoemaker i wsp. 1997, Tiidus 1999]. Podobne rezultaty uzyskał Hinds, który stwierdził, że masaż nie zmienia wielkości przepływu krwi przez tętnicę udową, wpływając jedynie na krążenie w naczyniach włosowatych skóry [Hinds i wsp. 2004].

Można spotkać się z sugestiami, że masaż wręcz upośledza krążenie w mięśniach i, tym samym, zaburza odnowę biologiczną po wyczerpującym wysiłku [Hinds i wsp. 2004, Wiltshire i wsp. 2010]. Czy, w takim razie, fundamentalna zasada dosercowego kierunku masażu posiada merytoryczne uzasadnienie?

Dyskusyjna jest, również, kwestia wpływu masażu klasycznego na wartości ciśnienia tętniczego i tętna. Polscy badacze stwierdzili, że masaż klasyczny grzbietu oraz kończyny dolnej nie powoduje istotnych zmian w tym obszarze [Walaszek i wsp. 2008]. Jednak, inne źródła podają, że masaż klasyczny efektywnie obniża ciśnienie tętnicze [Cady i Jones 1997, Holland i Pokorny 2001, Aourell i wsp. 2005, Olney 2005, Cambron i wsp. 2006, Givi 2013, Supa’at i wsp. 2013].

Według współczesnych naukowców, masaż powinien być zalecany, jako terapia uzupełniająca, w leczeniu niektórych typów nadciśnienia [Aourell i wsp. 2005, Olney 2005, Givi 2013, Supa’at i wsp. 2013]. W świetle wniosków płynących z przytoczonych badań, powszechne klasyfikowanie każdego rodzaju nadciśnienia tętniczego jako przeciwwskazania do masażu, wydaję się być zastanawiające.

Niestety, mało aktualna, ale przejrzysta, wiedza książkowa bywa bardziej atrakcyjna oraz łatwiej dostępna od zawiłych i sprzecznych relacji naukowców. Tymczasem, droga na skróty sprzyja powielaniu stereotypów, które krążą wśród zainteresowanych szybciej niż krew w żyłach zapracowanych masażystów.

Autor: Mgr Kamil Mustafa

Piśmiennictwo:
1. Aourell M., Skoog M., Carleson J., Effects of Swedish massage on blood pressure, Complementary Therapies In Clinical Practice, 2005; 11(4), 242-246.
2. Cady S. H., Jones G. E., Massage therapy as a workplace intervention for reduction of stress, Percept Motor Skill, 1997; 84(1), 157-158.
3. Cambron JA, Dexheimer J, Coe P., Changes in blood pressure after various forms of therapeutic massage: A preliminary study, J Altern Complement Med, 2006; 12, 65-70.
4. Cafarelli E., Flint F., The role of massage in preparation for and recovery from exercise, Physiotherapy in Sport, 1993; 16, 17-20.
5. Carrier EB, Studies on the physiology of capillaries V. The reaction
1. of the human skin capillaries to drugs and other stimuli, Am J Physiol, 1922; 61, 528–47.
6. Dubrovsky V., Changes in muscle and venous blood flow after massage, Soviet Sports Review, 1983; 18, 134-135.
7. Givi M., Durability of effect of massage therapy on blood pressure, Int J Prev Med; 2013; 4(5), 511-6.
8. Goats GC., Massage–The scientific basis of an Ancient-Art.2. Physiological and therapeutic effects, Br J Sports Med, 1994; 28, 153–6.
9. Hinds T., Mcewan L, Perkes J., Dawson E., Ball D., George, K., Effects of massage on limb and skin blood flow after quadriceps exercise, Med Sci Sport Exer, 2004; 36(8), 1308-1313.


Udostępnij

Komentarze

komentarze