Serwis Masażysta - portal dla masażystow - serwis branży masażystow - wszystko o masażach

Masaż tajski we wczesnym etapie swojego rozwoju, podlegał wpływom elementów kultury indyjskiej, takich jak Ajurweda, joga i buddyzm. Nie mniejsze znaczenie miała bliskość Chin, jak też wielkie migracje mieszkańców tego kraju do Tajlandii w różnych okresach jej historii, Szlak Jedwabny oraz handlowe drogi morskie. Uważa się zwykle, iż duch masażu tajskiego wywodzi się z Indii, a nie z Państwa Środka, nie zmienia to jednak w niczym istotnej roli, jaką odegrała również kultura chińska w jego kształtowaniu. Nie możemy zapominać o tym, że od czasów prehistorycznych między Indiami a Chinami istniała ciągła wymiana idei i wpływów, w związku z czym odróżnienie elementów obu kultur w obszarze ich wspólnego, równoległego oddziaływania, jakim jest kultura Tajlandii, nie jest tak łatwe, jak mogłoby się wydawać. Intensywnej interakcji dwóch wielkich kultur Wschodu sprzyjało rozpowszechnianie się buddyzmu wzdłuż szlaków północnych i południowych., z istotnym udziałem Szlaku Jedwabnego. Masaż tajski zawdzięcza więc swoją treść i formę nie tylko Indiom. Takie jego postrzeganie byłoby nadmiernym uproszczeniem. Na przestrzeni wieków wpływy obu wielkich tradycji współkształtowały tę unikalną formę bezpośredniej terapii. Badając tradycyjne opisy systemu energetycznego człowieka, występujące w źródłach chińskich, indyjskich i tajskich, znajdujemy wiele podobieństw. Jak już wspomniałam, zarówno w tradycji hinduskiej, jak i tajskiej pojawia się szacunkowa liczba 72 000 linii, czyli kanałów energetycznych. Oba systemy wyróżniają w tym zbiorze kanały główne. W modelu hinduskiej Ajurwedy jest ich czternaście i są określane słowem nadi. W tradycyjnym systemie medycyny chińskiej mamy również czternaście głównych meridian -dwanaście dróg kardynalnych, rozmieszczonych symetrycznie parami i łączących się w palcach dłoni i stóp, oraz dwie drogi szczególne usytuowane w środkowej części ciała. W Tajlandii niektóre źródła wyróżniają tylko dziesięć głównych sen, a inne potwierdzają istnienie czternastu-jak w Indiach i Chinach. Zarówno w systemie tajskim, jak i indyjskim istotne są wrota kanałów, czyli punkty ich otwarcia. Wybitny badacz Ajurwedy, David Frawley, pisze: ,,Najlepszym sposobem leczenia nadi jest zwrócenie uwagi na ich wyloty, są to bowiem miejsca, w których dokonuje się pobieranie i transmisja energii".
Badania potwierdzają istnienie dokładnych i bezbłędnych korespondencji między tajskimi punktami uścisków terapeutycznych i odpowiednimi punktami chińskiej akupunktury. Interesujące jest to, że wszystkie chińskie punkty akupunktury odpowiadające punktom tajskim, z wyjątkiem jednego, położone są na meridianach mających punkty odniesienia na tułowiu i głowie. Są to meridiany: żołądka, śledziony, pęcherza moczowego, nerek, pęcherza żółciowego i wątroby oraz meridiany, zwane naczyniem zarządzającym i naczyniem poczęcia. Pozostałe meridiany-serca, jelita cienkiego, płuc, jelita grubego, osierdzia i tzw. potrójnego ogrzewacza-mające swoje punkty refleksyjne na tułowiu, ramionach i głowie, nie mają odpowiedników. Warto zauważyć, że chińskie meridiany zlokalizowane w kończynach górnych nie mają żadnych korespondencji w tajskich sen. Wydaje się mieć to związek ze szczególnym naciskiem na pracę z nogami w masażu tajskim. Być może Tajowie, włączając elementy medycyny chińskiej do swego systemu, nie brali pod uwagę kanałów ramiennych, które wydawały im się mniej ważne. A może ich kreacją jest sen kalatari dochodzacy do wszystkich palców dłoni i stóp jako meridiana ,,złożona", odpowiadający w systemie chińskim wzajemnemu połączeniu dwunastu głównych meridian poprzez palce dłoni i stóp? Konieczne są dalsze badania w celu wyjaśnienia, dlaczego w systemie tajskim brakuje punktów na kończynach górnych oraz lepszego zrozumienia koncentracji tajskich terapeutów na nogach pacjenta. Wracając do kwestii wzajemnego przenikania tradycji medycznych Indii i Chin, widzimy, że owe dwa systemy ,,...wykazują pokrewieństwo języka, podejścia i metodologii, ze szczególnym podkreśleniem roli subtelnej energii życiowej, komponentów materii (zwanych tradycyjnie " żywiołami " oraz ogólnych, wzajemnie przenikających się i równoważących tendencji w przyrodzie (określanych sanskryckim słowem guna) . W obu systemach mówi się o nierównowadze trzech czynników określanych symbolicznie jako "wiatr ", "ogień" i "flegma" i stosuje podobne metody ich równoważenia. Oba systemy klasyfikują pożywienie i zioła według smaków, żywiołów ( w wielu polskich przekładach nazywanych także "elementami" oraz energii "ogrzewających" i "chłodzących". Medycynę chińską kojarzy się zwykle z akupunkturą, jest to jednak przede wszystkim rozbudowany system ziołolecznictwa. Z drugiej strony Ajurweda, której na ogół z akupunkturą nie kojarzymy, obejmuje system oddziaływania na specjalne punkty, zwane marma, rozmieszczone wzdłuż kanałów energetycznych nadi. Znamienny jest też fakt, iż jedna z czterech Wed (najstarszych świętych ksiąg hinduizmu) nazywana jest Suchi Veda, co dosłownie może oznaczać ,,sztukę przekuwania igłą". Wszystko to świadczy o ogromnej wspólnocie i wzajemnym przenikaniu się wielkich kultur Wschodu. Teoria pięciu żywiołów jest uderzającym przykładem ilustrujacym związki oraz różnice między filozofiami uzdrowicielskimi Tajlandii, Chin i Indii, jak również indyjski rodowód tradycyjnego systemu medycznego Tajów. Tradycyjne systemy medyczne Chin i Indii bazują na koncepcji pięciu żywiołów, czyli faz materii. W Chinach są one symbolicznie opisywane słowami ,,ziemia", ,,woda", ,,ogień", ,,drewno" i ,,metal", w Indiach słowami ,,ziemia", ,,woda", ,,ogień", ,,powietrze" i ,,eter". W źródłach tajlandzkich mamy tylko cztery-,,ziemię", ,,wodę", ,,ogień" i ,,powietrze". Jakkolwiek pierwsze trzy symbole są wspólne dla Chin i Indii, to jednak ,,powietrze" występuje tylko w systemie, co wskazywałoby na jego pierwotny charakter w stosunku do dwóch pozostałych. Warto wreszcie zwrócić uwagę na określenie masażu w języku tajskim. Brzmi ono nuad boran, co znaczy dosłownie ,,starożytny masaż". Czyżby to oznaczało, że sztuka ta wywodzi się z kultur starożytności? A może jest aluzją do starożytnych praktyk uprawianych w Tajlandii jeszcze przed nadejściem buddyzmu?

W XIII wieku szereg księstw tajlandzkich połączono w jedno Cesarstwo Sukhothai (1238-1378), które Tajowie uważają za swoje pierwsze królestwo narodowe. Państwo Sukhothai zostało następnie podbite przez władców Ayuthaya, którzy rządzili nim od roku 1350 do1767. Tajską medycynę skodyfikowano w wiekach XV i XVI, a wszelkie ważne informacje zgromadzono w narodowych archiwach stolicy królestwa. W połowie XVI wieku doszło do najazdu Birmańczyków, którzy zawładnęli tajskim państwem, pod koniec tego stulecia Tajowie odzyskali jednak polityczną kontrolę nad swoim krajem. Niestety w roku 1765 Birma ponownie zaatakowała Tajlandię i ,,...stolica poddała się dopiero po dwóch latach walk. Wkraczający do niej najeźdźcy zniszczyli wszystko, co było dla Tajów świętością, nie wyłączając cennych manuskryptów, świątyń i religijnych posagów". Z ery Ayuthayów ostały się tylko dwa teksty: Farmakopea Króla Naraia oraz Księga Chorób. Siedem miesięcy po upadku stolicy żołnierze tajscy pod dowództwem młodego generała Phaya Taksina usunęli Birmańczyków z kraju. Generał Taksin rządził w latach 1767-1772. Po jego śmierci władzę objął generał Chao Phraya Chakri- znany też jako Król Rama I, założyciel dynastii Chakri. Od tamtej pory Tajlandia nie poddała się nikomu, a dynastia nieprzerwanie rządzi nią do dziś. Panującym obecnie władcą Królestwa Tajlandii jest Rama IX. Rolę szczególnie ważną w zachowaniu kultury Tajów odegrał król Rama III, którego panowanie przypadało na lata 1824-1851. Z jego inicjatywy poszukiwano w całej Tajlandii wszelkich informacji dotyczących życia religijnego, historii, sztuk pięknych i medycyny. Gromadzono cenne zabytki i pilnie je studiowano. W trosce o dobro przyszłych pokoleń Rama III polecił wyryć to, co najważniejsze i najbardziej wartościowe, na murach Wat Phra Chetuphon. Tak powstała unikalna w skali światowej encyklopedia, którą każdy może dziś oglądać i studiować. Wat Phra Chetuphon , znana również jako Wat Pho, jest jedną z głównych królewskich świątyń w Bangkoku. To także najstarsza świątynia w stolicy Tajlandii, słynąca z posągu Buddy przedstawionego w pozycji półleżącej.

Król Rama III wybrał Wat Pho nie tylko dlatego, że była świątynią królewską, lecz także z powodu jej funkcji najstarszego ośrodka edukacji publicznej w Tajlandii.
Tajskie świątynie, zwane wat, były i są do dzisiaj ośrodkami życia społecznego. Pełnią funkcje edukacyjne, organizują spotkania społecznych lokalności, patronują ważnym wydarzeniom społecznym, oferują zakwaterowanie, przechowują zapasy oraz pełnią rolę ośrodków zdrowia, w których mnisi praktykują tradycyjną medycynę. Zgodnie z tą tradycją Wat Pho jest ogólnonarodowym centrum badawczym, terapeutycznym i dydaktycznym masażu tajskiego. Inskrypcje i ryty z Wat Pho stanowią bezcenną pomoc dla współczesnych terapeutów zajmujących się masażem. Na sześćdziesięciu kamiennych tablicach przedstawiających ludzkie ciało-trzydziestu od przodu i tyluż od tyłu-utrwalono ważne informacje. Schematy te pokazują rozmieszczenie punktów terapeutycznych i kanałów energetycznych zwanych sen. Obok nich znajdują się objaśnienia. Masaż tajski dynamicznie się dziś rozwija, ponieważ coraz więcej osób doświadcza korzyści płynących z tradycyjnej medycyny, Ministerstwo Zdrowia i Edukacji, działając z inicjatywy Rządu Tajlandii, wdrożyło niedawno program działań, którego celem jest ożywienie i przekazanie potomności uprawianych w kraju tradycyjnych sztuk uzdrowicielskich. Wzrastająca popularność masażu tajskiego powoduje, że jest on przedmiotem praktyk i szkoleń w wielu innych krajach; między innymi wraca także do Indii, z których się przecież wywodzi.
Pierwsze udokumentowane wzmianki dotyczące masażu tajskiego datują się na 1661 r, w relacjach Simona de Loubere, francuskiego urzędnika przy dworze królewskim w Ayutthia.
W roku 1836, za panowania Ramy III, królewskim dekretem, cała satrożytna wiedza o sztuce medycznej została zgromadzona w świątyni Wat Po w Bangkoku, gdzie został utworzony parauniwersytet, nauczający medycyny, farmacji oraz leczniczego masażu. Tam też w roku 1906 podczas panowania Ramy V, zebrana wiedza, została prztłumaczona na współczesny język tajski i uznana jako oficjalna Medycyna Królewska. Zawierała ona wszystkie procedury masażu, nazwane Tum ra nuad Chabub Luang (Terapia Rąk).
W maju 1962 r. Moh ponl Tomyanim – pierwszy menadżer Centrum Medycznego i Szkoły Masażu w świątyni Wat Po, zorganizował pierwszą otwartą szkołę masażu tajskiego.